Jazz Ballad Piano

De jazzballad is minder een vast repertoire dan een tempo en een temperament: een standard uit het Amerikaanse songbook, of een origineel in die geest, langzaam genoeg genomen dat de harmonie zelf het onderwerp wordt. Waar een snel nummer door zijn akkoorden raast, blijft een ballad bij elk akkoord hangen, zodat het vakmanschap van de pianist draait om aanslag, voicing en timing in plaats van om snelheid. De stemming is nachtelijk, geput uit de kleine uurtjes nadat de club is leeggelopen. Duke Ellington schetste de omtrekken vroeg: zijn solostuk Reflections in D uit 1953 is weelderig en ongehaast, een ballad in alles behalve de naam.

De figuur die het meest met de vorm verbonden is, is Bill Evans (1929-1980), wiens impressionistische harmonie en stille, zingende aanslag veranderden hoe pianisten over langzame tempi dachten. Evans bouwde akkoorden in gesloten, dubbelzinnige voicings die iets aan Debussy en Ravel te danken hadden, en liet ze naklinken in plaats van zich aankondigen. Zijn trio met bassist Scott LaFaro en drummer Paul Motian, in 1961 live opgenomen in de Village Vanguard, maakte van de ballad een gesprek tussen drie gelijkwaardige stemmen. Waltz for Debby, het tedere nummer dat hij naar zijn jonge nichtje noemde, werd zelf een standard.

Wat de stijl bepaalt is ruimte. Rubato maakt de beat losser zodat een frase kan ademen, en één aangehouden noot kan net zoveel gewicht dragen als een loopje. Latere pianisten, Keith Jarrett onder hen, rekten dat geduld op tot lange, zoekende solo-uitvoeringen.