Japanese Jazz Piano

Jazz bereikte Japan vroeg, en bleef. Toegewijde luistercafés, de jazz kissa, verschenen vanaf eind jaren twintig, en na de oorlog vermenigvuldigden ze zich tot alleen Tokio er al enkele honderden telde, elk met een goede stereo-installatie, een muur vol geïmporteerde platen en een ongeschreven regel van stille aandacht. Voor muzikanten en studenten die zich de platen nog niet konden veroorloven waren die zalen een soort conservatorium. Die gewoonte van aandachtig, geduldig luisteren bepaalde hoe Japanse pianisten de Amerikaanse traditie in zich opnamen en zich vervolgens eigen maakten.

De lijn van spelers loopt diep. Toshiko Akiyoshi, geboren in 1929, werd in 1953 door Oscar Peterson gehoord in een club in Ginza en werd drie jaar later de eerste Japanse student aan Berklee, om daarna een eigen bigband te leiden. Yosuke Yamashita, geboren in 1942, nam de muziek de andere kant op, de felle vrije improvisatie in, met het trio dat hij in 1969 vormde. Een latere generatie, onder wie Hiromi Uehara, geboren in 1979, wier debuut Another Mind in 2003 verscheen, bracht een rusteloze, genreoverschrijdende virtuositeit naar concertpodia wereldwijd.

Wat de stijl bijeenhoudt is minder één klank dan een gevoeligheid: een voorliefde voor weelderige, uitgebreide harmonie, vaak dicht bij de jazzgetinte akkoorden van de city pop uit de jaren zeventig en tachtig, gezet tegen heldere, zingende melodie en een zekere formele beheersing. Linker- en rechterhand spreken meestal als afzonderlijke stemmen, wat deze stukken lonend maakt om uit elkaar te halen. Vertraag een opname, of open een transcriptie in de oefenmodus, en de innerlijke logica van de voicings komt hand voor hand in beeld.